Gepolariseerd licht

By 19 juni 2015 Tips, Vis One Comment

Een polariserende zonnebril geeft ons vissers een kans om onder water te kijken.

Het principe: zonlicht weerkaatst op de waterspiegel, en onze polariserende zonnebril filtert het horizontaal gepolariseerd licht eruit. Dat weggefilterd licht kan ons niet meer verblinden, en we kunnen iets beter door het water kijken.

Dit is even moeilijk: wij zien wel gepolariseerd licht, het kan ons zelfs verblinden, maar we zien de polarisatie niet. We zien het verschil niet tussen horizontaal en verticaal gepolariseerd licht.

Het is een beetje zoals honden kleurenblind zijn: ze zien rood en geel en blauw licht, ze zien alleen het verschil niet. Ze zien de blauwe en de rode bloemekes, maar ze zijn alletwee even grijs. Ze zien geen verschil, geen contrast.

Zijn we mee?

OK, vissen zien de polarisatie van licht. Vleermuizen, bijen en duiven ook trouwens. Bovenop kleurenzicht hebben vissen dus polarisatiezicht, heel handig in de onderwaterwereld, waar veel licht wordt gebroken en weerkaatst.

Dit polarisatiezicht helpt onze watervriendjes om contrasten, bewegingen, objecten,… beter te onderscheiden onder water. En om zich te oriënteren! Zoals bijen en duiven, weten ze waar de zon staat zonder te moeten kijken waar de zon staat, ze zien het in het licht.

De schemeruren zijn bangelijk om te vissen, dat weet elke roofvisser. De uitleg die meestal gegeven wordt is: roofvissen zijn dan in het voordeel, omdat ze zich beter in de schaduw kunnen verstoppen, in een hinderlaag.

Bullshit! Vissen zien juist beter rond schemertijd. Elke fotograaf zal u vertellen dat er tijdens de schemer meer gepolariseerd licht is, en hij zal dan beginnen prullen met filters. Maar als er meer gepolariseerd licht is, zien vissen scherper, beter. En gaan ze allemaal op jacht. Schemer is voor ons halfslachtige zichtbaarheid, voor vissen juist niet.

Eén van de series experimenten die bijgedragen hebben tot deze inzichten was trouwens met stekelridd….stekelbaarsjes!

Stekelbaarsmannetjes beginnen er voor de paai heel funky uit te zien, en de stekelbaarsvrouwtjes worden daar geil van. De clou was: als er tussen mannetje en vrouwtje een polarisatiefilter werd geschoven, was alle geilheid ineens weg.

Straf hé, dat ‘geilheid van een stekelbaarsvrouwtje’ een wetenschappelijk meetbare grootheid is? 🙂

Nog een wetenschappelijke studie waar gepolariseerd licht de clou was: in de omgeving van water gaan veel waterinsecten zitten op de motorkap en op het dak van zwarte en rode auto’s. Witte en gele auto’s trekken minder aan. Waarom?

Het antwoord is: die libellen en kevers en muggen denken dat dat het wateroppervlak is.

Het is een horizontaal glad oppervlak, en er komt heel veel horizontaal gepolariseerd licht af. net zoals het wateroppervlak dus.

Rood, zwart, en de meeste donkere kleuren misleiden de insecten het meest, omdat waterinsecten bijna allemaal rood-kleurenblind zijn. Ze hebben niet de receptoren om rood waar te nemen.

Wat leert ons dit nu?

Voornamelijk dat als we in de hengelsportwinkel staan shads te kiezen, de kleur die wij waarnemen waarschijnlijk niet de kleur gaat zijn die de vis waarneemt. Persoonlijk denk ik dat glittertjes veel belangrijker zijn dan kleurtint.

En ook dat vissers best geen rode of zwarte wagen kopen 🙂

Join the discussion One Comment

Schrijf een reactie